تصویر کلی از آناتومی بدن انسان و دستگاه تناسلی

به این مقاله رای بدید: 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...

 

سارا جدیداً راجع به بدنش کنجکاو شده (سارا یکی از شخصیتهای ماست، اگر اونها رو نمیشناسی میتونی اینجا کلیک کنی و بیشتر باهاشون آشنا بشی!). اغلب دوستهاش رو می بینه که بدنشون تغییر کرده و دوست داره بدونه چه اتفاقی برای بدنش قراره بیفته. اطلاعاتی که از مدرسه گرفته محدوده و سارا کم کم داره نگران میشه. هر وقت عصبانی می شه نمی دونه تقصیر خودشه یا هورمونهایی که می گن برای سنشه. درضمن هیچ دید دقیقی نسبت به اندام تناسلی خودش نداره و تصور هر چیز مربوط به اون براش مبهم و نگران کننده است. فکر میکنه اگر بدونه دقیقا بدنش شامل چه اعضاییه و چطور همۀ این دستگاه ها کنار هم قراره تغییراتش رو شکل بدن، بهتر بتونه با قضیه کنار بیاد.

برای شناخت بدنم از کجا شروع کنم؟

اول باید یه دید کلی از بدن داشته باشیم. بدن  شامل ۱۱ دستگاه مختلفه که در ارتباط هماهنگ و تنگاتنگی باهم، انسان رو می سازند. آناتومی علم بررسی همین دستگاه ها، ساختارشون و موقعیتشون نسبت به هم دیگه است. علم فیزیولوژی هم عملکرد این دستگاه ها رو بررسی می‌کنه و به کمک اون می تونیم تصویر دقیقی از بدن انسان و روش کارکردش داشته باشیم. چیزی که اهمیت داره، اینه که بدونیم چطوری هر تغییر یا عملکرد در قسمتی از بدن روی بقیه فرآیندها و حتی تفکرات ما تاثیر داره. و این دقیقا همون چیزیه که با سرعت و نوسانی زیاد در فرآیند بلوغ اتفاق میفته.

این تغییرات که می‌گیم بیشتر توی کدوم دستگاه‌ها از بدنه؟

یکی از دستگاههایی که اینجا روشون تمرکز می‌کنیم، دستگاه عصبی و هورمونی هست که مسئول برقراری ارتباطات بین اعضاست و درونشون تغییرات ایجاد می‌کنه! هر رفتاری از آدم، وابسته به هماهنگی فرآیندهای متعدد و مرتبط با هم هست که در نتیجه دستگاه عصبی با کمک دستگاه هورمونی (غدد درون ریز)، وظیفه این ارتباط رو به عهده دارن. از دستگاه تولید مثل هم که نمیشه گذشت به عنوان دستگاهی که بیشترین تغییرات ظاهری در بدن رو در این دوره از زندگی داره.

منبع مطالعه بیشتر اینجا در مورد سیستم عصبی و اینجا در مورد سیستم غدد و هورمون‌ها (به زبان انگلیسی)

بالاخره من توی تغییرات نقش دارم یا نه؟

هر اتفاقی هم که بیفته مغز مسئول گرفتن تصمیم نهایی چیزیه که فکر می کنی یا احساس می کنی، انجام می دی یا یاد می گیری. حتی اگر به اون آگاه نباشی یا ندونی که این فکر از کجا سر و کله اش پیدا شده. بهتره بگیم مغز زورش به همه دستگاه های دیگه بدن و تغییراتشون می چربه اما به هیچ عنوان مستقل از اونها نیست و همیشه تاثیر تحت تاثیر اطلاعاتیه که از اونا می گیره.

مغز در دوران بلوغ هم دستخوش تغییراتی می شه که فقط مختص این دوره است و درموردش میتونی در مقاله تغییرات مغز بیشتر بدونی.

سیستم-عصبی-انسان

مغز و سایر دستگاههای بدن چطور با هم حرف می‌زنن؟

مغز تصمیماتش رو براساس اطلاعاتی که از دستگاهها و اعضای دیگه بدن می گیره، اتخاذ می‌کنه و فعالیت خودش و اونها رو کنترل می‌کنه. مغز نوعی شرح وضعیت از موقعیت بخش‌های گوناگون بدن نسبت به یکدیگر (آگاهانه یا غیرآگاهانه) در دست داره و از اون برای طرح ریزی حرکتهای هدفمند استفاده می کنه.

مغز رو بعنوان سیستم عصبی مرکزی می شناسیم که از طریق رشتههای عصبی ، پل مغزی و بَصل النخاع در گردن از راه  شبکه ای بسیار پیچیده و گسترده به سایررشته‌های عصبی‌ای که در هر نقطۀ زندۀ بدن انسان حضور دارند مرتبط می شه. به این شبکه، سیستم عصبی محیطی می گیم. پیامها از سیستم عصبی محیطی به مغز به عنوان مرکز مخابره می‌شن، تصمیم گرفته می‌شه و پیام انجام کار یا عدم انجام کار از مغز به رشته های عصبی محیطی برمی گرده.

اصن هورمون چیه و قراره برامون چیکار کنه؟

هورمونها ماهیت شیمیایی دارن، از طریق خون جا به جا می شن و وقتی به سلول یا بافت هدف خود برسن، طی فرآیند مولکولی و نسبتا طولانی تری منجر به تغییر یا واکنش در اون بافت هدف می شن. غدد درون ریز در سراسر بدن پراکنده هستن و هورمون های ترشحیشون رو به سراسر بدن می رسونن.

سیستم هورمونی انسان

هر غده و محصولاتش نوع خاصی از هورمون رو تولید می کنه که فرآیند خاص مورد نیاز بدن رو در پیش می گیره.

برای اینکه همه چیز رو در بارۀ هورمون ها بدونی سری به مقاله هورمون‌ها بزن.

تفاوت اصلی سیستم هورمونی و عصبی چیه؟

دستگاه عصبی از راه فعال سازی ماهیچه ها و غده ها روی فعالیتهایی از بدن که سریع تغییر می‌کنن، نظارت مداوم داره. پیامهای عصبی بصورت الکتریکی منتقل می شن و به همین خاطره که دستگاه عصبی مسئول پیام ها و واکنشهای آنی و در لحظه است ولی همانطور که گفتیم هورمونها به دلیل اینکه جابجایی اونها از طریق خون و ایجاد تغییر در عملکرد سلولِ هدف زمان بیشتری می بره، تغییرات طولانی مدت تر و اثرات کند تر ولی پایدارتری دارن.

 

ارتباط بین سیستم هورمونی و عصبی به چه صورته؟

تقریبا همگی هورمونها در مراکز کنترلی مغز گیرنده دارن. مغز به میزان هر هورمون در خون و عملکرد و تاثیراتش آگاهه و اونها روکنترل می کنه. اگر لازم باشه تولیدشون رو متوقف یا بیشتر می کنه. از طرفی فعالیتهای خودش هم تحت تاثیر اونها می تونه تغییر کنه. هیپوفیز که یک غده کوچک واقع شده در زیر تالاموس(یکی از بخشهای اصلی و کنترل کننده مغز) به صورت جوانه ای در سطح تحتانی مغز دیده می شه و یکی از اصلی ترین مراکز تنظیم هورمونهای بدن است. رشد، سوخت و ساز، هورمونهای جنسی و هورمونهای مراکز هیجانی همگی تحت کنترل این مرکز هستن. این مرکز ترشح هورمون ها روکنترل می کنه و خودش هم توسط هورمونها از طریق سیستمهای مهاری یا تحریکی کنترل می شه.

“سیستم تناسلی” اصلاً یعنی چی؟

“تناسل” ، هم خانوادۀ “نسل” است. سیستم تناسلی یکی از سیستمهای بدن ما آدم‌هاست، که مسئولیتش ادامۀ نسل ماست. یعنی قراره مسئولیت باروری و بچه‌دار شدن ما رو به عهده داشته باشه. در مردان و زنان شکل متفاوتی به خود می گیره. این تفاوت بخاطر تفاوت در ساختار ژنتیکی اونهاست که از زمان تشکیل اولین سلول بدنشون تعیین شده. تغییرات دستگاه تناسلی در طی فرآیند بلوغ با ایجاد تغییر در سطح هورمونهای جنسی روی سایر بخشهای بدن هم تاثیر زیادی می ذاره. از جمله  سببِ تغییر در سطح چربی پوست و مو،  فعالیت غدد تعریق ( که باعث عرق کردن میشن)، رشد پستانها، رشد موهای بدن و حالت و ضخامت اونها و حتی الگوهای ذهنی و رفتاری مردانه یا زنانه می شه. تغییرات ارگان های جنسی هم مثل رشد قسمتهای دیگۀ بدن جزیی از فرایند رشده که در سنین بلوغ اتفاق می فته درست مثل رشد دندانهای دائمی که تو سنین دبستان اتفاق می فته.

سیستم تولید مثل انسان

دستگاه تناسلی زنان

کدوم اعضا داخلی بدن من عضو این سیستم هستند؟

اجزای شامل اصلی تخمدان، لوله فالوپ، رحم و واژنه. تخمدانها دو بیضی کوچک در دو طرف شکم هستند که توی هر کدوم تعداد بسیار زیادی تخمک وجود داره. لوله فالوپ لوله ای ست که تخمدان رو به رحم مرتبط می کنه، تخمدان وارد این لوله میشه و مسیر خودش رو تا رحم طی میکنه. رحم ساختاریه گلابی شکل(به صورت واروونه) و با دیوارۀ ماهیچه ای و با طول ۱۰ سانتی متر که در طی دوران بارداری طول آن حتی به ۳۰ سانتی متر هم می رسه. در ادامۀ رحم، واژن قرار دارد که از طریق سوراخ واژن به بیرون راه پیدا میکنه. ممکنه گاهی ترشحاتی رو از اینجا ببینی که هیچ نگرانی نداره و به زودی درموردش مقاله‌ای تحت عنوان ترشحات واژینال منتشر می‌کنیم و اون موقع میتونی در موردش بیشتر هم بدونی!

 

کدوم اعضا خارجی بدن من عضو این سیستم هستند؟

سوراخ واژن همون محلیه که فعالیت جنسی از طریق اون انجام میشه. این سوراخ در دستگاه تناسلی زنان عقبتر از سوراخ دستگاه ادراری و جلوتر از سوراخ مقعد قرار داره که توسط پوسته های ظریفی به نام لابیا ی کوچک و بزرگ در دو طرف پوشیده شده. پرده بکارت، لایه بسیار نازکی از سلولهاست که بعد از بلوغ تشکیل می شه و جلوی ورودی واژن رومی پوشونه. حضور این پرده منجر به محافظت اعضای داخلی از آلودگی های احتمالی می شه. لابیای ماژور که در سطح بیرونی تر سوراخ واژن قرار داره پس از بلوغ به تدریج توسط موهای کلفتی پوشیده می شه.

 

تخمک گذاری به چه معناست و چطور بارداری اتفاق میفته؟

تخمک های درون تخمدان ها در دوران جنینی بوجود آمدن و ذخیره شدن و در مرحله ای از تقسیم سلولی در تخمدانها ثابت میشن. با شروع بلوغ، با افزایش سطح هورمونها، در هر دوره جنسی یعنی دو هفته قبل از هر عادت ماهانه، یکی از این تخمکها رشد میکنه، آماده میشه و بخش خیلی کوچکی از دیواره تخمدان رو پاره میکنه  از طریق لوله فالوپ خود را به رحم می رسونه. اگر اسپرمی وجود داشته باشه اغلب در همین محله که لقاح اتفاق میفته و اولین سلول جنین تشکیل میشه.

 

چه تغییری در این سیستم باعث پریودم میشه؟

دیواره رحم در زمان تخمک‌گذاری تحت تاثیر هورمونهای جنسی (استروژن) تا چند برابر ضخامت عادی خود ضخیم و پر از مویرگ و ترشحات می شه که این افزایش ضخامت برای آمادگی پذیرش تخمک لقاح یافته و جایگزینی تخم در این دیواره و به عبارتی حاملگی رخ داده. در صورت حضور اسپرم یعنی در صورت انجام فعالیت جنسی، لقاح صورت مگیره و دیواره برای ایجاد بند ناف و نگهداری تخم جنین آینده ضخامتش رو به واسطه هورمونها (پروژسترون) حفظ میکنه و تا زمان تولد بچه هم  قاعدگی ایجاد نمی شه. چنانچه لقاحی انجام نشه، بدن آگاه میشه، سطح هورمونها رو تغییر می ده و منجر به ریزش دیواره رحم می شه که همان خون ریزی زمان قاعدگی ست. این چرخه معمولا از سن بلوغ تا چندین دهه بعد اتفاق می فته تا به یائسگی برسیم. بعد از یائسگی دیگه تخمدان‌ها تخمک آزاد نمی‌کنن.

حتماً مسئلۀ پریود بسیار درگیرت کرده و سوالهای زیادی رو برات به همراه داره، جواب سؤالهات رو می تونی در مقاله پریود که به زودی منتشر میشه بگیری.

منبع مطالعه بیشتر اینجا در مورد دستگاه تناسلی مردان (به زبان انگلیسی).

 

دستگاه تناسلی مردان

کدوم اعضا من عضو این سیستم هستند؟

اجزای اصلی بیضه ها، مجرای دفران، غده های پروستات و سمینال وزیکول و آلت تناسلیه. بیضه ها دو اندام قرینه هستن که در نوزادان در حفره شکم قرار دارن اما بعد به سمت پایین نزول می یابند و در کیسه بیضه کنار کشاله ران قرار می گیرن. مجرای دفران مجراییه که بیضه ها رو در نهایت به مجرای خروجی آلت تناسلی مرتبط می کنه. مجرای دفران با عبور از پشت مثانه وارد غده پروستات می شه که درست در امتداد مثانه قرار داره.در پروستات مجرای دفران به مجرای سمینال وزیکولها که دو غده کوچک در پشت پروستات هستن می پیونده. در ادامه این مجرا به مجرای ادراری که از مثانه آمده می پیونده و در ادامۀ مسیر با عبور از آلت تناسلی به بیرون راه می یابد. ممکنه تغییرات آلت در این دوره برات مهم یا گیج کننده باشه، میتونی  با خوندن مقاله آلت طبیعی که به زودی منتشر میشه، خیال خودتو راحت کنی.

 

منشا اسپرمها از کجاست و چه مسیری را تا انزال طی میکنن؟

بیضه حاوی سلولهایی ست که با شروع بلوغ و تولید هورمونها اسپرمها رو تولید می کنه . برخلاف تخمک در زنان که از دوران جنینی آماده اند و در نتیجه با افزایش سن بیشتر ممکنه تحت تاثیر عوامل خارجی و داخلی مثل تششعات دچار اختلال بشن، اسپرمها به صورت مداوم بعد از بلوغ در حال تولید و تجدید شدن هستن. اسپرمهای تولید شده در بیضه ها هنوز بالغ نسیتن، وارد مجرای دفران می شون و مسیر مجرا رو به سمت پشت مثانه طی می کنن و طی این حرکت بالغ تر میشن. سمینال وزیکول ها حاوی مواد غذایی و قندی هستن که انرژی لازم رو برای ادامۀ سفر اسپرمها تامین می کنن. در هنگام انزال غده های کوچکی در مسیر قرار دارن که مجرا رو قبل از انزال از ادرار پاک میکنن.

منبع مطالعه بیشتر اینجا در مورد دستگاه تناسلی مردان (به زبان انگلیسی).

 

اگر تصویر دقیق تری از بدن خودمون و جنس مخالفمون به صورت علمی داشته باشیم همه چیز رو بهتر درک میکنیم، از حرفهای مختلف دور و بری ها درست و غلطش رو تشخیص می دیم و کنار اومدن با همه این تغییرات و بخشی از دنیایی که همراهش تغییر می کنه راحت تر و بدون نگرانی می‌شه.