مراقبت از دندان‌هام

حامد همیشه روی نظم و ترتیب و درست انجام شدن کارها حساس بوده. براش مهمه که اگه کاری رو داره انجام می ده، بدونه که داره درست انجامش می ده. حامد اهل قر و فر نیست و ظاهرش به ساده ترین شکل ممکنه اما همیشه تمیزه. یه جورایی شاید بشه گفت بین پسرای همسن و سال خودش زیادی تمیزه! مسواک زدن آخر شب اما از اون کارهای سخته. معمولا خسته است آخر شب با اون همه فعالیتی که داره شده که گاهی  بی خیالش بشه و به فردا صبح زود بندازدتش. تا حالا هم که مشکلی ایجاد نکرده. ولی ته دلش می دونه کار درستی نمی کنه…اینم همه دلیلهای چراییش:

دندان پزشک ها میگن مهمترین بخش بهداشت دندان توی خونه اتفاق میفته. هیچکس نیست که از صندلی دندون پزشکی و اون سر و صدای دم و دستگاهش که اعصاب آدم رو خرد می کنه خوشش بیاد، پس چه بهتر که تا جایی که زورمون میرسه مقاومت به خرج بدیم؟

جلوگیری از پوسیدگی، همیشه همینو میگن دیگه.

این احتمالا تکراری ترین حرفیه که شنیدی. از مهدکودک تا الان، روزی نبوده که اینو نگن. بعضی چیزا اینطوریه. اونقدر تکراری میشن که آدم دیگه خیلی جدیشون نمی گیره. اما با اینکه تکراریه چیزی از درست بودنش کم نمی کنه: برای اینکه از پوسیدگی دندونهامون جلوگیری کنیم واقعا باید مسواک بزنیم! پوسیدگی چطور به وجود میاد؟ با پلاکی که هر چند ساعت خیلی نازک روی دندانها رو می پوشونه. این لایۀ شفاف، در واقع یک لایه از باکتریه وبهترین راه برداشتنش هم مسواک زدن(ترجیحا روزی دو بار) و نخ دندان کشیدن(حداقل روزی یک بار) هست.

به جز این ، مسواک زدن لثه ها رو تحریک میکنه، فعال نگهشون می داره و همین باعث سلامتشون می شه و از بیماریهای لثه جلوگیری می کنه.

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن مهمترین کاریه که می تونیم برای سلامت دندانها و لثه هامون انجام بدیم.

فلوراید و خمیر دندان

خمیردندانها مواد مختلف پاک کننده ای دارن که مهمترینش فلورایده که جداگانه و بصورت دهان شویه هم وجود داره. فلوراید اصلی ترین ماده ایه که پلاک دندانها رو طی مسواک زدن از بین میبره و برای همین مطمین شو خمیردندانی که استفاده می کنی حاوی فلورایده. فلوراید همینطور دندانها رو محکم و قوی می کنه، معمولا هم مقداریش رو به آب شهری اضافه می کنن. یه پرس و جو بکن و ببین اگر در منطقه ای که زندگی می کنی، این کارو انجام نمی دن، با دندان پزشک مشورت کن و از محلولهای مکمل فلوراید استفاده کن.

جرم دندان چیه؟

از هر ۱۰ نفر، ۱ نفر دندونهاش مستعده اینه که جرم درست کنه، یعنی شرایط دهان و بزاقش طوریه که به پلاکهای باکتریایی کمک می کنه زودتر سخت بشن و دیگه با مسواک به راحتی از روی دندان برداشته نشن. جرم ها همینطور به ساختمان دندان آسیب می زنن. اگر در مورد تو هم اینطوره و شاید دندان پزشک تا حالا بهت گفته باشه، مقداریش دست تو نیست و اینه که ممکنه هرچند وقت یکبار مجبور شی برای جرم برداری به دندان پزشک مراجعه کنی اما می تونی این فواصل رو حسابی از هم دور کنی. چطور؟ از دارو خانه درباره خمیردندان ضد جرم بپرس و همینطور زمان بیشتری برای مسواک کردن دندانهای نزدیک غدد بزاقیت صرف کن(غدد بزاقی در طرف داخلی چهار دندان پایین جلو و طرف خارجی دندانهای عقبی و بالایی هستن).

الیته یادت باشه مصرف طولانی و پشت سر هم خمیردندان ضد جرم هم میتونه به لایه محافظ دندان یا همون “مینای دندان” آسیب بزنه.

دندانهام با هر چیزی اذیت میشن و تیر میکشن، طبیعیه؟

دندان حساس، دندانیه که با کوچکترین تحریک گرما، سرما یا فشار درد می گیره و اذیت می شه. خمیردندان برای دندانهای حساس می تونه به بهتر شدن اوضاع کمک کنه اما اگر این به تازگی برات پیش اومده و داره ادامه دار می شه به دندون پزشک مراجعه کن(میدونم چقدر بدت میاد!) چون ممکنه مشکل جدی تری باشه و به خاطر التهابی در  عصب دندانت باشه.

مسواک زدن درست چه شکلیه؟

دندان پزشکها میگن حداقل زمانی که باید به مسواک زدن اختصاص بدی ۲ بار در روز و هربار ۲ دقیقه است. این هم چند نکته :

مسواک خوب چه مسواکیه؟

یادت باشه بعد از هر سرماخوردگی و عفونت ویروسی هم باید مسواکت رو عوض کنی.

 

چرا نخ دندان کشیدن مهمه؟

مسواک زدن مهمه ولی نمی تونه پلاک ها و مواد ریزی که بین دندانها و لثه قرار گرفته رو پاک کنه. نخ دندانی که انتخاب میکنی بهتره با توجه به اندازه فاصله بین دندانهات باشه اما اگر نخ دندانهای نازک و بدون موم رو انتخاب کنی برای هر دندانی مناسبه. موقع استفاده از نخ دندان باید مواظب باشی که به لثه ات آسیب نزنی.

اینطور انجامش بده:

محصولات سفید کننده دندان واقعیت داره؟

بعضی خمیردندانها این ادعا رو دارن که دندانها رو سفید می کنن. تا وقتی خمیردندان استاندارده و فلوراید داره، هیچ اشکالی نداره که از چنین خمیردندانی استفاده کنی اما این خمیردندانها به تنهایی به اندازه کافی ماده سفید کننده ندارن و برای همین اگر قبلا ازشون استفاده کردی احتمالا متوجه شدی که تغییر قابل توجهی توی رنگ دندانهات بوجود نیومده.

خیلی راحته که آدم حرف تبلیغات رو باور کنه در واقع همه نیاز دارن دندانهای سفید و درخشان داشته باشن اما این تبلیغات بیشتر افراد بزرگتر رو خطاب قرار میده چون دندان به مرور که سن آدم بالا می ره زرد میشه و کمتر نوجوانی به مواد سفید کننده نیاز داره.

اما اگر هنوز فکر میکنی به این سفید کننده ها نیاز داری قبل از استفاده از هرچیز با دندان پزشکت مشورت کن چون ممکنه پیشنهاد حرفه ای تری داشته باشه که دقیقا مناسب دندانهات باشه.

اگر از محصولات داروخانه استفاده می کنی موقع خریدشون دقت کن و حتما از دستورالعمل روشون پیروی کن.

 

ارتباط سلامت دندان و تغذیه؛ اصلا همچین چیزی وجود داره؟

شکر و شیرینی، همونطور که احتمالا صدبار دیگه هم به گوشت خورده، اصلی ترین دلیل پوسیدگی دندانه. ولی مشکل فقط خوردنش نیست، زمان و نحوه ای هم که میخوریش بسیار مهمه.

وقتی وعده های پر از شکر یا نوشابه های شیرین در طول روز میخوری، سطح دندانهات مدام با اسیدی که تولید می شه در تماسن. آبنبات ها یا قرص های مکیدنی بخصوص آسیب بیشتری به دندان می زنن چون به آرامی کاملا در بزاق حل میشن. متخصصان میگن بهتره که بین هردو وعده پر از شکر حداقل ۳ ساعت زمان وقفه بندازیم.

شکر اما، وقتی همراه با ماده غذایی دیگه ای خورده میشه خیلی کمتر از زمانی که به تنهایی خورده میشه آسیب زننده ست. شاید دلیلش هم این باشه که غدد بزاقی هرچه قدر با حجم بیشتری از ماده غذایی مواجه بشن، بزاق بیشتری هم تولید می کنن و این بزاق ، شکر و اسید حاصل از اونها رو از روی دندانها بهتر پاک میکنه.

خوردن وعده پر از شکر بخصوص قبل از اینکه به تخت بری می تونه بیشترین آسیب رو به دندان وارد کند(بخصوص که اگر دیگه حوصله مسواک زدن بعدش رو نداشته باشی) چون تولید بزاقی که دندانها رو پاک کنه حین خواب از همه وقت کمتره.

اما با وجود این حرفا البته که نمی شه از شکلات و شیرینی گذشت، به هیچ وجه! پس شیرینیت رو نوش جان کن ولی این نکات رو رعایت کن:

هرکاری هم کنیم می رسیم به نوبت دندان پزشکیمون.

بیشترین علت مراجعه به دندان پزشکی پیشگیریه. البته درستش هم اینه که هر ۶ ماه به طور منظم این کارو بکنیم. هدف هم اینه که قبل از هر اتفاقی جلوی آسیب به لثه ها و پوسیدگی دندانها رو بگیریم. دندان پزشک به دنبال پلاکها یا نشانه هایی از پوسیدگی یا شل شدن دندانها می گرده. همینطور مطمین میشه که دندانها درست قرار گرفتن و روی هم دیگه چفت می شن. همین طور لثه ها رو معاینه میکنه که باید نرم و صورتی باشن و التهابی توشون دیده نشه.

بعد از این دندان پزشک احتمالا درخواست عکس رادیوگرافی از دندانها می کنه تا ریشه ها و وضعیت دندانهای عقل رو ببینه. همین طور اگر بافت ناسالمی زیر دندانها مثل آبسه های لثه ای وجود داشته باشه توی عکس معلوم می شه.

ممکنه دندانهات جرم گرفته باشه، یعنی پلاک روشون سخت شده باشه و به دندان چسبیده باشه و با مسواک نره. دندان پزشک در این صورت با دستگاه ظریف خاصی پلاکها رو شل می کنه و بعد برشون میداره. نه درد داره و نه اتفاق پیچیده ایه فقط ممکنه برات کمی حس خوشایندی نداشته باشه.

درنهایت هم یک شستشوی کلی میده که دندونهات رو نرم و براق میکنه و در آخر برای پیشگیری با فلوراید شستشو می ده.

اگر هر اقدام دیگه ای مثل ارتودنسی یا پر کردن دندانی نیاز باشه دندان پزشک برات توضیح میده.

بوی نفسم خیلی وقتا بده، چی کار کنم؟

این مشکل میتونه خیلی وقتا خیلی آزاردهنده باشه. خبر خوب اینکه با چند قدم ساده میشه جلوشو گرفت! بوی بد دهان به خاطر این ایجاد میشه که باکتریهایی که در دهان رشد میکنن از خودشون بو تولید می کنن. وقتی مرتب مسواک نمی زنی، باکتریها روی تکه های غذایی که روی دندانها یا بینشون باقی موندن جمع می شن و تجزیشون می کنن .از بین موادی که بعد از تجزیه شدن باقی می مونه ترکیبات سولفور داره که باعث بوی بد دهان می شه.

سیر و پیاز و سیگار هم میتونه این بوی بد رو ایجاد کنه.

چندتا باور اشتباه وجود داره:

  1. دهان شویه ها بوی بد دهان رو از بین می بره! خب این حقیقت نداره. دهان شویه ها(اگر باکتریسیتیک، یعنی کشنده باکتری) نباشن، بوی بد دهان رو فقط به صورت موقت ممکنه از بین ببرن. برای همین از استاندارد دهان شویه و این خاصیتش مطمین شو.
  2. تا وقتی مسواک بزنی، دهانت بوی بدی نداره! این جمله وقتی حقیقت داره که درست مسواک بزنی. اغلب آدما بیشتر از ۳۰ تا ۴۵ ثانیه زمان برای مسواک زدن صرف نمی کنن و این کافی نیست. بالاتر مسواک زدن درست و کامل رو توضیح دادیم.
  3. اگر داخل دستم نفس بکشم می فهمم که دهانم بو میده یانه؛ وقتی بین دو دستت نفس می کشی هوا مسیر متفاوتی رو تا وقتی که صحبت میکنی طی میکنه و این احتمال هست که در این حالت اصلا بو نده اما موقع حرف زدن اینطور نباشه.

اگر نگران این موضوعی از بهداشت درست دندان و دهانت مطمین شو. آدامس و قرص های نعنا هم می تونه کمک کننده باشه.

اگر شستشوی دندانهات مرتب و منظمه اما هنوزم با مشکل مواجهی ممکنه علت دیگه ای مثل سینوزیت یا مشکل لثه وجود داشته باشه که در این صورت باید به پزشک یا  دندان پزشک مراجعه کنی. اونا میتونن علتش رو پیدا کنن و برطرفش کنن.

  

دندان عقل و مشکلاتش

دندان عقل به عقبی ترین دندانهایی گفته میشن که دیرتر از بقیه در میان و معمولا اولین بار زودتر از ۱۷ سالگی دیده نمی شن. توی بیشتر آدما اما در اومدنشون به مشکل برمی خوره. خیلی وقت ها دندان زیر لثه گیر می کنه یا زیر لثه می شکنه و علتش هم اینه که لثه معمولا برای رشد این دندانها کافی نیست.کاری هم نمی شه کرد، ممکنه علایمش با درد شروع شه که  در این مواقع باید زودتر به دندان پزشک مراجعه کنی.