مراقبت از موها

سارا جدیدا احساس میکنه موهاشو هرکاری میکنه بهش نمیاد، بد حالت شده و از اون بدتر همیشه چربه. دیروز حموم بود و امروز پدرش رد شد و گفت سارا یه حموم بگیری بد نیستها! سارا دیگه نگفت که همین دیروز حموم بوده و نمیدونه چرا الان موهاش دوباره اینقدر چرب و کثیف شده. هر روز حموم رفتن کار راحتی نیست و حتی اگر بود، اصلا چرا باید اینطور بشه که لازم باشه هر روز بره حموم؟ سر در نمیاره. از طرفی به ظاهرش توی مدرسه هم کم اهمیت نمیده و براش مهمه که وقتی مقنعه اش رو درمیاره موهاش مرتب باشه. ولی هنوز نمیدونه چه خبر شده …

یه چیزایی هم از بچه ها راجع به موخوره و اینا شنیده بود که هرکی یه چیزی می گفت.. نمی فهمید بالاخره با موخوره آدم کچل می شه؟ یا با ریزش؟ یا با چرب بودن موها؟ یا اصلا ربطی به اینا نداره؟! پسرها هم از این بدبختیا دارن؟

موی ناسالم یعنی موی چه شکلی؟

ما حدود ۱۰۰۰۰۰ عدد مو روی سرمون داریم. هر کدومش هم از سه لایه تشکیل شده. بیرونی ترین لایه اش کوتیکوله که دور اون دوتای دیگه پیچیده و ازشون محافظت میکنه.

موی درخشان نشون دهنده سلامت موست چون به این معنی ایه که لایه کوتیکول به خوبی روی مو رو پوشانده و برای همینه که میتونه نور رو بازتاب بده. وقتی کوتیکول سالم باشه یعنی تونسته به خوبی از دو لایه داخلی تر مو در برابر داغی (مثلا سشوار)، آفتاب، موادی مثل کلر آب یا چیزهای دیگه به خوبی محافظت کنه. حالا اگر موی آسیب دیده و ناسالمی داشته باشیم، کوتیکول نقش مراقبت کننده اش رو به خوبی انجام نداده. در این حالت مو خشک و شکسته میشه و ظاهر ماتی پیدا میکنه.

چربی مو طبیعیه؟

هر مو که از پوست خارج شده کنارش یک عده کوچک چربی هست که این چربی رو از طریق روزنه ای که مو از اون خارج شده مرتب به سطح پوست میریزه. این چربی هم حفاظت کننده است و هم ظاهر مو رو درخشان تر میکنه. این چربی موی صاف رو بهتر از موی فرفری میتونه بپوشونه، برای همینه که موهای صاف معمولا کمی براق تر به نظر میرسن.

مو خوره چیه؟

کیفیت و سلامت مو به خصوص انتهای موها براساس اینکه موی هرکس چقدر بلنده یا با چه سرعتی رشد میکنه، میتونه تغییر کنه. انتهای موی بعضی هامون میتونه چندین سال عمرش باشه. این یعنی چندین و چندبار بیشتر از نزدیکی های ریشه های موهامون که تازه دراومده مجبور شده آفتاب یا آب استخر یا هوای سرد زمستون یا هوای خشک یا باد سشوار رو تحمل کنه و طبیعیه که تر و تازگی موهای نزدیک به ریشه­ها رو نداشته باشه. البته که اینکه از ابتدا چقدر خوب مواظبشون بودی خیلی تاثیر داره تو اینکه بعد چند سال چقدر اوضاعشون خوب باشه اما طبیعیه که کم کم انسجامش رو از دست بده. مو خوره به همین به هم خوردن انسجام و ساختار انتهای مو میگن؛ لایه ها از هم جدا میشن، مو نازک میشه و کوتیکول خوب روی دو لایه داخلی رو نمیگیره و مو ظاهر آسیب دیده ای پیدا میکنه. در این وقت شاید لازم باشه چند سانتی از انتهای موهات رو کوتاه کنی. چون مو خره درسته که انتهای مو شروع میشه اما اگر بهش توجه نکنی میتونه تا بالای موهات رو درگیر کنه.

مراقبت از مو : چطور مویی داری و چه مدلیه؟

مراقبت براساس جنس مو: کسی که موی خشک و فرفری داره نسبت به کسی که موی چرب و صاف داره باید طور دیگه ای با موهاش برخورد کنه. اما همه انواع موها باید به آرامی و با احتیاط باهاشون رفتار شه خصوصا وقتی که هنوز خیسه. چون موی خیس انعطاف­پذیر تره و برای همین بیشتر در معرض شکسته شدن یا آسیب دیدن لایه کوتیکوله. برای همینه که سشوار کردن موی خیس میتونه چندان خوب نباشه چون حرارت طولانی به موی خیس باعث بوجود آمدن حباب های ریزی در ریشه اش میشه که بین لایه های مو فاصله میندازه و شکننده اش میکنه.

بعضی از آدمها به طور کلی موی چرب تری دارن و این چربی حاصل فعالیت غدد چربی کنار ریشه موهاست. اما بیشتر نوجوونها بامشکل موی بیش از حد چرب در طول بلوغشون مواجه میشن و این به این دلیله که غدد چربی به خاطر تغییرات هورمونی فعالتر میشن و چربی بیشتری رو به سطح پوست میریزن. اینه که موهامون چرب میشه یا جوش میزنیم. اما مثل جوش، این مشکل هم یک بخش موقت از بلوغه و به تدریج با منظم شدن هورمونها به حالت اولش برمیگرده. هر سوالی که در این باره داشته باشی جوابش در مقاله جوش، مقاله تغییرات هورمونها و تغییرات مشترک بدن پسران و دختران هست.

راه حلش اما فعلا فقط مرتب حمام رفتنه. بیشتر نوجوانها با روزی یکبار، و اگر فعالیت زیاد دارن حتی بیشتر از یکبار، حمام کردن مشکلشون رو حل میکنن. تا وقتی که با احتیاط با موهای خیست رفتار کنی این شستشوی مداوم نباید مشکلی ایجاد کنه یا آسیب به موها بزنه. اگر هر روز موهات رو میشوری بهتره که از به جای شامپوی مخصوص برای موهای چرب، از شامپوهای ملایم تر و روزانه استفاده کنی. اما اگر موی چرب داری و میخوای از نرم کننده استفاده کنی، نرم کننده برای موهای چرب مناسبه. اگر جوش میزنی، ریختن موها روی پیشانی و روی صورتت میتونه با انتقال چربی مو به پوست تشدیدشون کنه .

برای کسایی که موی خشک دارن، ایده خوبیه که فاصله شستن موهاشون رو بیشتر کنن. بعضی از افراد بیشتر از هفته ای یکی دوبار نیاز به شستن موهاشون ندارن و این اشکالی نداره. بخصوص کسانی که موی فرفری دارن، معمولا موهای خشکی دارن. این موها حساسترن و موقع استفاده از سشوار یا اتوی مو باید خیلی مراقبشون باشیم. شامپو و نرم کننده مخصوص موهای خشک هم میتونه کمک کننده باشه.

مراقبت از مو براساس فعالیتهای روزمره­مون:  زیاد ورزش میکنی یا زیاد زیر آفتاب میمونی؟ همه اینها روی موهات هم تاثیر میذاره. مثلا کسی که ورزشکاره ممکنه بعد هر تمرین بخواد حموم بره اما برای کسی که ورزشش شناست، مدام خیس بودن مو و کلر استخر میتونه مو رو خشک و شکننده کنه. همینطور وقتی مو زیاد در معرض نور آفتاب، باد یا هوای خشک قرار میگیره، بیشتر مستعد خشکی و شکنندگیه. اگر اینطوره باید از شامپو و نرم کننده مخصوص موی خشک استفاده کنی. همینطور پوشیدن کلاه شنا یا کلاه آفتابی میتونه موهات را در برابر هردوی اینها تا حد خوبی حفاظت کنه.

مدل موهام و مراقبتشون: چیزهایی مثل اتوهای صاف کننده یا فر کننده اگر بیش از اندازه استفاده شه میتونه حتی موی چرب رو به موی خشک تبدیل کنه و آسیب جدی به بافت مو بزنه. دستورالعمل هر دستگاه را با دقت دنبال کن و هیچکدوم رو روی موی خیس نکش. به موهات هم هر چند وقت یه بار تعطیلات بده و از این مواد و وسایل استفاده نکن تا مو فرصت داشته باشه آسیبش رو ترمیم کنه. بهترین کار اینه که درمورد استفاده از این محصولات با متخصص پوست و مو مشورت کنی.

مواد شیمیایی هم که به مو برای صاف کردن یا فر کردن میزنن میتونه به شدت آسیب زا باشه و حتما باید اینکار رو یک حرفه ای و جای مطمئن برات انجام بده. در مورد این مواد شیمیایی حواست به اینها باشه:

اگر مداوم این کارو میکنی بین هر بار استفاده باید حداقل ۶ هفته فاصله بندازی تا مو اونقدری دراومده باشه که فقط ریشه های تازه دراومده رو صاف کنی و نه روی مویی که قبلا صاف کردی چون این کار حتما آسیب جدی بهشون میزنه.

این رو هم بدون که حتی وقتی این محصولات درست استفاده میشن، در طولانی مدت به مو آسیب میزنن. سشوار، اتو یا رنگ مو میتونه این آسیب رو تشدید کنه.

این درمورد مواد شیمیایی فر کننده دایم هم درسته و فرقی نداره.

کوتاه و مرتب کردن منظم موهات یکی از بهترین راه های سلامت نگه داشتن موهاست. حتی اگر موهای بلند داری یا تصمیم داری بلندشون کنی، این کوتاه کردن باعث جلوگیری از بوجود اومدن مو خوره میشه و موهات ظاهر خیلی زیباتری پیدا میکنه. همینطور سرعت رشد موهات رو بیشتر میکنه.

سر وکله زدن با مشکلات مو

موهام شوره میزنه، چی کار کنم؟

شوره -یا تکه های پوست مرده- میتونه خیلی واضح روی سر یا روی لباس کسی دیده بشه و اذیت کننده باشه. هنوز دقیقا نمیدونن چرا شوره سر بوجود میاد ولی فکر میکنن عاملش میتونه یک نوع واکنش حساسیتی پوست یا بخاطر فعالیت غدد چربی مو باشه و به همین دلیله که خیلی از نوجوون­ها طی بلوغشون به مشکل شوره بر میخورن. هوای سرد یا اضطراب میتونه شوره رو تشدید کنه. شوره نه خطرناکه و نه به کس دیگه­ای منتقل میشه و مشکل با استفاده مداوم از شامپوهای ضد شوره استاندارد به راحتی حل میشه، این شامپوها اسیدها و مواد شیمایی دارند که شوره رو کم میکنه. موقع شستشو، حدود ۵ دقیقه کف سرت رو با شامپو ضد شوره ماساژ بده (ولی چنگ نزن) و بعد موهات رو خشک کن. ممکنه در ابتدا لازم باشه هر روز موهات رو بشوری و بعد کم کم دفعات شستشو رو کم کنی. وقتی اوضاع بهتر شد، استفاده ی هفته ای یکبار از شامپوی ضد شوره هم میتونه کافی باشه. ممکه چندبار مجبور شی شامپوت رو عوض کنی تا شامپوی مناسب مو و شوره ات رو پیدا کنی. انواع مختلفی از شامپوهای ضد شوره مثل شامپوی کتاکونازول، شامپوی سولفور یا شامپوی سلنیوم سولفید وجود داره که مسئول داروخانه میتونه در انتخابشون بهت کمک کنه. ممکنه بوی شامپوت رو دوست نداشته باشی که در این صورت کافیه بعد از استفاده ازش یکبار سرت رو با شامپوی خودت که بوش رو دوست داری شستشو بدی. اگر مشکل شوره ات بعد از چند هفته هنوز برطرف نشده بود به متخصص مو مراجعه کن تا شامپوی خاص تر یا کرمهای مخصوصی که ممکنه نیاز داشته باشی رو برات تجویز کنه.

شوره درمان قطعی نداره اما قابل کنترله و وقتی کنترل میشه دیگه نمیشه گفت کسی شوره سر داره یا نه. درواقع تنها راهی که میشه حدس زد کسی شوره سر داره، شامپوهای در حمامشه.

موهام میشکنه و بد حالت میشه. چی کار کنم؟

شکستن مو وقتی اتفاق میفته که مو در قسمتهایی ضخیم یا نازک بشه و برای همین از اون نقطه تا میشه. بعضی وقتها این اتفاق نزدیک ریشه مو رخ میده و برای همین افراد با مشکل جدی برای بلند کردن موهاشون روبه رو میشن و گاهی هم در انتهای مو رخ میده که میتونه تا بالاتر ادامه پیدا کنه.

دلیل اصلی شکننده شدن مو معمولا مواد شیمیایی روی مو مثل اونهایی که بالاتر توضیح دادیمه. اما شانه کردن یا برس زدن بیش از اندازه مو یا انتخاب شانه اشتباه ( مثلا شانه با دندانهای خیلی ریز و نزدیک به هم برای موهای فرفری) میتونه این شکنندگی رو ایجاد کنه. اکستنشن مو هم میتونه مو رو شکسته کنه.

بعضی وقتها هم علت شکنندگی مو هیچکدوم از اینا نیست و بخاطر یه مشکل داخل بدنمونه. مثلا کم کاری تیروئید یا تغذیه نامناسب ممکنه این حالت رو در مو ایجاد کنه و برای همین اگر از هیچکدوم از این محصولات آسیب زننده استفاده نکردی و موهات هنوز شکننده ان شاید بهتره که به پزشک مراجعه کنی.

موهام میریزه. چی کار کنم؟

ریزش مو تا یه مقداری کاملا طبیعیه و هر روز برای همه اتفاق میفته. درواقع همه ما روزانه حدود ۱۰۰ عدد مو از دست میدیم که با موهایی که تازه دراومدن جایگزین میشن و برای همین تغییری توی حجم موهامون حس نمیکنیم. ریزش مو به وقتی میگیم که تعداد مویی که میریزه بیشتر از موهایی باشه که جدید رشد میکنه و برای همین ببینیم که حجم موهامون کم شده.

ریزش مو تحت شرایط موقتی مثل اضطراب یا تغییرات هورمونها میتونه برای مدت کوتاهی اتفاق بیفته ولی اگر طولانی مدت و مداوم شد و رسیدگی ها و مواظبت ازشون کمکی نکرد میتونه علت دیگه ای مثل کم بودن یه سری پروتیین یا ویتامین در بدنمون یا مشکلی مثل اختلال هورمونی باشه برای همین باید حتما جدی بگیریمش و به پزشک مراجعه کنیم تا جبران پذیر باشه.

مثل همه اعضای بدن، مو هم با تغذیه و فعالیت درست و همینطور دور موندن از آفتاب سالمتره.

بعضی هامون ممکنه بدون اینکه متوجه باشیم موهامون رو بکنیم و کم شدن مو به این خاطر باشه. این پیشامد تو خیلی هامون ممکنه بوجود بیاد و تنها ما نیستیم اما باید بتونیم کنترلش کنیم. در این مورد مقاله وسواس کندن مو همه چیز رو راجع بهش بهت میگه.

یادمون باشه بعضی کارها مثل کشیدن و بستن محکم مو، تغییر رنگ مرتب مو و صاف و فر کردن مرتب مو اگرچه خیلی باحاله و کلی قیافمون رو عوض میکنه ولی کلی به موهای نازنینمون اسیب میزنه و باید حسابی حواسمون بهشون باشه.